Zespół ds. rodzinnej pieczy zastępczej

Każde dziecko powinno mieć dom - to wydaje się oczywiste. Są jednak dzieci pozbawione domu, opieki, krzywdzone, osierocone, porzucone. Rodzice tych dzieci nie żyją bądź znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej. Wówczas kiedy rodzice biologicznie nie mogą zapewnić potrzebnej opieki swoim dzieciom, otacza się je różnymi formami pieczy zastępczej. Inni dorośli przejmują odpowiedzialność za to, aby dzieci miały szansę nadal żyć i wychowywać się w rodzinie.

Zgodnie z ustawą z dnia 9 czerwca 2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w przypadku niemożności zapewnienia opieki i wychowania przez rodziców, dziecko umieszcza się w pieczy zastępczej. System pieczy zastępczej to: zespół osób, instytucji i działań mających na celu zapewnienie czasowej opieki i wychowania dzieciom w przypadkach niemożności sprawowania opieki i wychowania przez rodziców. Pieczę zastępczą dzielimy na rodzinną i instytucjonalną.

Formami rodzinnej pieczy zastępczej w myśl ustawy o wspieraniu rodziny i systemie rodzinnej pieczy zastępczej są:

  1. rodziny zastępcze:
    • spokrewnione,
    • niezawodowe,
    • zawodowe, w tym zawodowe pełniące funkcję pogotowia rodzinnego i zawodowe specjalistyczne;
  2. rodzinne domy dziecka.

Czym jest rodzinna piecza zastępcza?

Najprościej mówiąc rodzice zastępczy lub prowadzący rodzinny dom dziecka w zastępstwie rodziców biologicznych sprawują bieżącą opiekę nad dzieckiem.

Rodzinę zastępczą lub rodzinny dom dziecka tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca
w związku małżeńskim, u których umieszczono dziecko w celu sprawowania nad nim pieczy zastępczej.

Rodzinę zastępczą spokrewnioną tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim, będący wstępnymi (dziadkowie) lub rodzeństwem dziecka.

Rodzinę zastępczą zawodową lub rodzinę zastępczą niezawodową tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim, niebędący wstępnymi lub rodzeństwem dziecka.

Zadania powiatu w zakresie rodzinnej pieczy zastępczej Starosta wykonuje za pośrednictwem powiatowego centrum pomocy rodzinie oraz organizatora rodzinnej pieczy zastępczej.

Zadania powiatu w zakresie pieczy zastępczej w Powiecie Wodzisławskim, są realizowane przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Wodzisławiu Śląskim, które zostało jednocześnie wyznaczone przez Starostę Powiatu Wodzisławskiego na organizatora rodzinnej pieczy zastępczej  (Zarządzenie Nr 84/2011 z dnia 21.10.2011 r.).

Zadania organizatora rodzinnej pieczy zastępczej z zakresu ustawy o wspieraniu rodziny
i systemie pieczy zastępczej realizowane są przez zespół ds. rodzinnej pieczy zastępczej. Należą do nich w szczególności:

  • prowadzenie naboru kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka;
  • kwalifikowanie osób kandydujących do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka oraz wydawanie zaświadczeń kwalifikacyjnych zawierających potwierdzenie ukończenia szkolenia, opinię o spełnianiu warunków i ocenę predyspozycji do sprawowania pieczy zastępczej;
  • organizowanie szkoleń dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka;
  • zapewnienie badań psychologicznych kandydatom do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka oraz rodzinom zastępczym i osobom prowadzącym rodzinne domy dziecka;
  • organizowanie szkoleń dla kandydatów do pełnienia funkcji dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej typu rodzinnego, wydawanie świadectw ukończenia tych szkoleń oraz opinii dotyczącej predyspozycji do pełnienia funkcji dyrektora i wychowawcy w placówce opiekuńczo-wychowawczej typu rodzinnego;
  • zapewnianie rodzinom zastępczym oraz prowadzącym rodzinne domy dziecka szkoleń mających na celu podnoszenie ich kwalifikacji, biorąc pod uwagę ich potrzeby;
  • zapewnianie pomocy i wsparcia osobom sprawującym rodzinną pieczę zastępczą,
    w szczególności w ramach grup wsparcia oraz rodzin pomocowych;
  • organizowanie dla rodzin zastępczych oraz prowadzących rodzinne domy dziecka pomocy wolontariuszy;
  • współpraca ze środowiskiem lokalnym, w szczególności z powiatowym centrum pomocy rodzinie, ośrodkiem pomocy społecznej, centrum usług społecznych, sądami i ich organami pomocniczymi, instytucjami oświatowymi, podmiotami leczniczymi, a także kościołami
    i związkami wyznaniowymi oraz z organizacjami społecznymi;
  • prowadzenie poradnictwa i terapii dla osób sprawujących rodzinną pieczę zastępczą i ich dzieci oraz dzieci umieszczonych w pieczy zastępczej;
  • zapewnianie pomocy prawnej osobom sprawującym rodzinną pieczę zastępczą,
    w szczególności w zakresie prawa rodzinnego;
  • dokonywanie okresowej oceny sytuacji dzieci przebywających w rodzinnej pieczy zastępczej;
  • prowadzenie działalności diagnostyczno-konsultacyjnej, której celem jest pozyskiwanie, szkolenie i kwalifikowanie osób zgłaszających gotowość do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej oraz prowadzenia rodzinnego domu dziecka, a także szkolenie i wspieranie psychologiczno-pedagogiczne osób sprawujących rodzinną pieczę zastępczą oraz rodziców dzieci objętych tą pieczą;
  • przeprowadzanie badań pedagogicznych i psychologicznych oraz analizy dotyczących kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka;
  • zapewnianie rodzinom zastępczym zawodowym i niezawodowym oraz prowadzącym rodzinne domy dziecka poradnictwa, które ma na celu zachowanie i wzmocnienie ich kompetencji oraz przeciwdziałanie zjawisku wypalenia zawodowego;
  • zapewnianie koordynatorom rodzinnej pieczy zastępczej szkoleń mających na celu podnoszenie ich kwalifikacji;
  • przedstawianie staroście i radzie powiatu corocznego sprawozdania z efektów pracy;
  • zgłaszanie do ośrodków adopcyjnych informacji o dzieciach z uregulowaną sytuacją prawną, w celu poszukiwania dla nich rodzin przysposabiających;
  • organizowanie opieki nad dzieckiem, w przypadku gdy rodzina zastępcza albo prowadzący rodzinny dom dziecka okresowo nie może sprawować opieki,
    w szczególności z powodów zdrowotnych lub losowych albo zaplanowanego wypoczynku

Procedura kwalifikacyjna

Aby zostać rodzicem zastępczym trzeba chcieć pracować z dziećmi, pomagać im, być otwartym na ich potrzeby, a przede wszystkim trzeba rozumieć dziecko.

Dodatkowo należy spełnić określone przepisami warunki:

1. Pełnienie funkcji rodziny zastępczej może być powierzone osobom, które zgodnie z art. 42 ust. 1-3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej:

1) 1) dają rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej;

2) nie są i nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, oraz władza rodzicielska nie jest im ograniczona ani zawieszona;

3) wypełniają obowiązek alimentacyjny – w przypadku gdy taki obowiązek w stosunku do nich wynika z tytułu egzekucyjnego;

4) nie są ograniczone w zdolności do czynności prawnych;

5) są zdolne do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, co zostało potwierdzone zaświadczeniem lekarskim o stanie zdrowia wystawionym przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej opinią o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka wystawioną przez psychologa

6) przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z tym że w przypadku cudzoziemców ich pobyt jest legalny;

7) zapewnią odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe umożliwiające dziecku zaspokajanie jego indywidualnych potrzeb, w tym:

a) rozwoju emocjonalnego, fizycznego i społecznego,

b) właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań,

c) wypoczynku i organizacji czasu wolnego.

2. Pełnienie funkcji rodziny zastępczej niezawodowej lub zawodowej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które nie były skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo.

3. W przypadku rodziny zastępczej niezawodowej co najmniej jedna osoba tworząca tę rodzinę musi posiadać stałe źródło dochodów.

Wszystkie osoby, które myślą o tym, aby zostać rodziną zastępczą, mogą zgłaszać się do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Wodzisławiu Śląskim ul. Wałowa 30. Tu można usłyszeć odpowiedzi na wiele nurtujących pytań – począwszy od kwestii związanych
z utrzymaniem dzieci, przez wsparcie (również finansowe) dla rodziców zastępczych, po już bardzo szczegółowe sprawy dotyczące konkretnych sytuacji życiowych. Pracownicy PCPR chętnie udzielą wszystkich wyjaśnień oraz pomocy pod nr tel. 32 455 14 30 lub poprzez
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Wnioski